<title_newspaper="Życie Warszawy">
<title_article="Joachim Lelewel">
<author_1="dr Z. Młynarski">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="5">
<date="1951-05-30">
<period="d">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Joachim Lelewel urodził się w roku 1788 w Warszawie. W latach 1822-1824 był czynnym członkiem „Towarzystwa Patriotycznego” w Wilnie. Podczas rewolucji listopadowej 1830 roku wchodzi do Rządu Tymczasowego, jako jedyny reprezentant lewicy. Po upadku powstania listopadowego wyjeżdża w roku 1831 do Paryża, gdzie staje się inicjatorem i duchowym przywódcą demokratycznych organizacji wychodźstwa polskiego. Umiera w Paryżu 29 maja 1861 roku.
Lelewel to przede wszystkim historyk. On pierwszy zerwał z uświęconą tradycją Długosza czy Naruszewicza, którzy utożsamili dzieje ojczyste z dziejami szlachty. Na lud polski wskazuje jako na właściwego twórcę wszystkich narodowych wartości.
Według teorii Lelewela podstawową formą ustroju państwowego Polski było gminowładztwo. Pierwotne czyste formy gminowładztwa cechowała wspólnota posiadania ziemi.
„Była to ziemia gminna — mówi Lelewel — nie moja, nie twoja, ale nasza, mirska ziemia ludu, święta”. To gminowładztwo, zdaniem Lelewela, zapewniło Polsce przewagę kulturalną w zaraniu jej dziejów, wśród innych narodów słowiańskich.
Polacy — snuł Lelewel myśli o przyszłym rządzeniu Polski — wywodzą się z jednego słowiańskiego szczepu. Przyszłość Polski leżała jego zdaniem, w wielkiej dobrowolnej federacji wszystkich Słowian, w której każdy naród cieszyłby się pełną niezawisłością i suwerennością. Dlatego głosił odważnie hasło solidarności słowiańskiej i był szczerym rzecznikiem przyjaźni narodu polskiego i rosyjskiego.
„W miarę — pisze pod adresem Rosjan - demokratów — jak u nas despotyzm głowę podniósł i ustalił się, ziemie nasze i wasze zakrwawiły się nieraz obopólną krwią, a krzywdy nasze przypisujemy nie wam, ale chciwej i przewrotnej polityce samodzierżców waszych, którzy i was w niewoli trzymają. Naród polski umie szanować bohaterów i męczenników wolności rosyjskiej”.
„Podnieśmy kwestię ludu”
Mochnacki nazwał Lelewela „rozmnożycielem i patronem rewolucyjnych przekonań”. I rzeczywiście był Joachim Lelewel rewolucjonistą, był demokratą.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>